Bollenteelt direct aangrenzend aan Engelermeer en Natuur Netwerk Brabant?

Bollenteelt nabij zwemwater, natuurgebieden en woningen

Tot onze verrassing hoorden wij van omwonenden dat er plannen zouden zijn lelies te gaan kweken direct aangrenzend aan het Engelermeer en aan het Natuur Netwerk Brabant. De bollenkweek in zijn algemeenheid en leliekweek in het bijzonder staat erg ter discussie vanwege het zeer overdadig gebruik van een cocktail aan pesticiden, waaronder Glyfosaat. Zie bijvoorbeeld deze uitzending van Zembla. De pesticiden kunnen middels drifting vele honderden meters meewaaien, wordt 500 meter verder nog in het huisstof aangetroffen door het RIVM en datzelfde RIVM adviseert bewoners bij spuiten alle ramen gesloten te houden, zelf binnen te zitten en de was binnen te halen.

Het Vlijmens Lint was uiteraard niet gelukkig over dit bericht en heeft samen met de omwonenden, Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden en later ook middels IVN ‘s-Hertogenbosch getracht meer duidelijkheid te krijgen over het voorgenomen plan en contact opgenomen met de betrokken autoriteiten. Het Waterschap Aa en Maas, Gemeente ‘s-Hertogenbosch, Gemeente Heusden en Provincie Noord-Brabant. Ook nam zij contact op met de Brabantse MilieuFederatie.

Als gezegd vindt deze kweek plaats aan de rand van het oppervlaktewater Engelermeer, maar ook vlak langs de Bossche Sloot en bij een aantal kleinere poelen. Het Engelermeer dient ook als zwemwater voor veel recreanten. Maar daarnaast ligt het betreffende gebied ook aan tegen de Groenblauwe mantel, waar het Engelermeer deel van uit maakt, maar ook de bosschages westelijk van het gebied, die bovendien onderdeel zijn van Natuur Netwerk Brabant. Deze zijn ook onderdeel van de Groenstructuur van de Gemeente Heusden. Het gebied zelf is onderdeel van de hoogwateropslag in het kader van Howabo 1 (GOL) en Howabo 2. Last but not least wonen er een aantal bewoners op korte afstand van deze gebieden. Kortom, geen logische plaats om daar bollenkweek met veel pesticiden toe te staan.

Er zijn ook voldoende regelingen die dat zouden moeten voorkomen. Zoals de Kaderrichtlijn Water, de Waterwet, het Waterbeheerplan, de Watertoets en de Wet Natuurbescherming. Alleen dan is het wel zaak te zorgen dat de richtlijnen en intenties uit die wetten en regelingen worden toegepast. Het probleem begint, zoals de Zembla uitzending duidelijk maakt, bij de Rijksoverheid. De Commissie voor de toelating ter gewasbeschermingsmiddelen en biociden (CTGB) meent dat Glyfosaat veilig is, ondanks het feit dat er nogal veel onderzoeken de andere kant op wijzen. Maar zij heeft een aantal van deze risico’s niet onderzocht. Onder andere het RIVM, maar ook de rechter is het niet eens met de conclusie en neemt bewoners in concrete gevallen in bescherming tegen telers. Voor de lagere overheden is dat echter wel een lastig punt.

Het bollengebied en het Engelermeer liggen in de Gemeente ‘s-Hertogenbosch. ‘S-Hertogenbosch zou dus middels haar omgevingsplannen eisen moeten stellen aan de teelt op dat gebied, maar heeft tot dusverre verzaakt dat te doen. Zij zou dat dus moeten herstellen. Provincie Noord-Brabant heeft daarop inspraak en kan minimaal een zienswijze indienen, en moet mogelijk deze plannen zelfs accorderen. Maar kijkt zij wel naar de risico’s en het effect op haar natuurgebieden? En treedt zij op als deze in gevaar komen?
Het waterschap dient de chemische en ecologische kwaliteit van grond- en oppervlaktewater te waarborgen, gegeven onder andere de Kader Richtlijn Water. Maar zij geeft aan geen structureel onderzoek te doen naar de vervuiling van water door pesticiden. Hoe kan zij dan de zwemwater, oppervlaktewater en grondwaterkwaliteit waarborgen? En in welke mate stelt zij eisen aan andere overheden, bijvoorbeeld bij vaststelling van omgevingsplannen?
En de Gemeente Heusden: hoe voorkomt zij dat haar natuurgebieden niet vervuilt worden door zaken van buiten? Hoe treedt zij daartegen op?

De grond van het terrein is sinds kort in eigendom van Ad van Pinxteren/Arnold Joosten en is verpacht aan Bloembollenbedrijf Theo Theunissen, een kweker van lelies en gladiolen, die bedrijf houdt in Heumen, onder Nijmegen. Wij hebben contact opgenomen met de partijen en Theunissen met klem verzocht geen lelies te kweken op die lokatie.
Gelukkig hebben we vernomen dat het gladiolen worden. Ook daarbij worden pesticiden gebruikt maar wel een vijfde van wat bij lelies gebruikt wordt.

Het lijkt ons goed als de overheden, veel ruimer dan ons gebied, de omgevingsplannen en de wijze van handhaving nog eens serieus nagaan. Intussen blijven we de zaak scherp in de gaten houden, zodat onze flora en fauna niet aangetast wordt door korte termijn belangen van derden.

Zeer inspirende avond onderhoud bomen en hagen

Op 26 maart werd door Ton Stokwielder voor Het Vlijmens Lint een zeer inspirerende informatieavond gegeven hoe (monumentale) bomen beter te onderhouden en een langer leven te kunnen geven. Ton (Storix Boom- en Landschapsbeheer, directeur van Stichting Wereldboom en verbonden aan De Bomenstichting.) is niet alleen een zeer ervaren boom technicus, maar vooral ook een holistisch denkende bomenbioloog met een zeer breed inzicht van de interacties tussen bomen en hun omgeving. Onderstaand wat van de geleerde principes.

Een goede bodem is eigenlijk alles

Een gezonde bodem is eigenlijk met afstand de belangrijkste voorwaarde voor een boom. En een gezonde bodem is in beginsel verassend eenvoudig te krijgen.
Een boom moet voeding en water krijgen. Dit kan eenvoudig worden verkregen door bladeren en takjes niet te verwijderen, maar vooral te laten liggen onder een boom. De jaarlijkse humuslaag die ontstaat onder invloed schimmels groeit dan 1 tot 1,5 cm aan. En daarmee komen er onder ander vele regenwormen die kleine kanaaltjes graven in de bodem. De bodem kan daardoor als spons werken. De bodem neemt water makkelijker op en houdt het water ook vast. Bovendien worden door de kanaaltjes twee extra effecten bereikt: enerzijds worden door de capillaire werking van de kanaaltjes in tijde van droogte ook het grondwater wat opgezogen en dus makkelijker bereikt, anderzijds kunnen wortels makkelijker de diepte in groeien. Het omwoelen van de bodem door fauna als zwijnen, andere viervoeters, maar ook kleinere zoogdieren als egels en mollen kan daarbij behulpzaam zijn

Cirkelproces gezonde bodem, De Wereldboom

Liever rustig ingrijpen in de bodem, alleen wanneer nodig

Volgens Ton is kunstmest in zijn algemeenheid onverstandig om toe te passen. Het verstoort de normale biologische processen in sterke mate. Op korte termijn is geeft het een enorme boost, maar door de verschillende zouten wordt het bodemleven afgedood en geeft dit op langere termijn meer schade.

Als er moet worden ingegrepen voor de korte termijn (bij EHBA (Eerste Hulp Bij Armoede)
is dit het beste met een op maat afgestemd compostmengsel van wormen en schimmelhumus.
Hierbij kan klei en steenmeel worden toegevoegd om de zuurgraad te doen dalen. Enkel
steenmeel strooien is goed voor de bodem, maar heeft als neveneffect dat geleedpotigen
hieraan dood gaan. Het steenmeel is zo fijn, dat het tussen de gewrichten van de kruipers en
sluipers gaat zitten. Om deze reden dient steenmeel aan te worden gebracht in combinatie met
een compostmengsel.

In zijn algemeenheid is het dus beter te zorgen voor het realiseren van de gewenste humuslaag en de natuurlijke bodemgesteldheid, in plaats van kunstmatig in te grijpen.

Snoeien is menselijk ingrijpen

Snoeien is in beginsel een menselijke wens tot ingrijpen in de vorm van een boom. Of indien het vallen van een boom of tak ernstig nadelige gevolgen kan hebben. Normaal gesproken zal een boom zijn eigen natuurlijke (brede) vorm kiezen. Snoeien kan ook nodig zijn de omvang van de boom aan te passen aan de ruimte die de boom ondergronds heeft. Want als die te beperkt is zal je dat aan de bovenkant moeten compenseren.

Niet elke holle boom is ziek

We hoeven niet onmiddellijk angstig te worden als een boom wat holler wordt in de loop van de jaren. Indien de voeding (en dus bodem) goed is zal de boom zal nieuwe jaarringen aanmaken. Onderzoek toont aan dat een oudere, hollere boom makkelijker met de wind meebeweegt en dus juist minder makkelijk afbreekt om omvalt. En de holtes van de bomen bieden een uitstekende ruimte voor een waaier aan biodiversiteit. Zelfs afgebroken bomen zullen vaak weer mooi uitlopen en de boom naar een nieuwe fase brengen.

Wortels te hoog?

In de discussies kwam ook nog een interessante oplossing naar voren voor de oplossing van de het trottoir omhoog drukkende wortels naar voren. Door het zand onder de wortels weg te blazen en het aanbrengen van een drukverdelingsmat kunnen de wortels naar beneden worden gebracht. Wellicht een idee voor de gemeente dat eens met Ton te onderzoeken voor de wortelproblemen bij de trottoirs in de Julianastraat en de Meliestraat?

Informatiebijeenkomst onderhoud monumentale bomen op 26 maart 2024

Als aangekondigd op onze jaarvergadering organiseren wij op 26 maart een informatiebijeenkomst hoe (monumentale) bomen te onderhouden door het geven van de juiste voeding, het uitvoeren van passende snoei en het bestrijden van parasieten. Er zal ook kort aandacht zijn voor het onderhoud aan monumentale hagen.

Het Vlijmens Lint organiseert deze bijeenkomst omdat de kwaliteit van de Vlijmenese Langstraat straten en Ringdijk gerealiseerd wordt door de combinatie van historische bebouwing van woonhuizen en boerderijen en de hoge kwaliteit van groen in de vorm van (monumentale) bomen en lange, groenhoudende hagen en omliggende polders. Mits goed onderhouden hebben bomen bijna het eeuwige leven, maar hoe dat goed te doen daar missen we vaak de juiste kennis voor.

De bijeenkomst zal worden geleid door Ton Stokwielder. Ton is niet alleen boom technicus bij Storix Boom- en Landschapsbeheer, maar ook directeur van Stichting Wereldboom en verbonden aan De Bomenstichting.

De informatiebijeenkomst is in beginsel vrij voor leden van Het Vlijmens Lint, maar een vrijwillige donatie van 15 euro aan De Bomenstichting wordt gewaardeerd. Voor niet leden van Het Vlijmens Lint rekenen wij 15 euro entree. Zowel donatie als bijdrage zal door ons geschonken worden aan De Bomenstichting. Na aanmelding ontvangt u daarvoor een factuur.

De bijeenkomst zal gehouden worden op 26 maart om 20.00 uur in de Korf, Monseigneur van Kesselstraat 29 in Vlijmen. Het is verplicht u vooraf via onderstaande knop daarvoor aan te melden.

Gemeente Heusden wordt gevraagd visie te vertalen in uitvoering

Opnieuw grote belangstelling jaarvergadering Het Vlijmens Lint.

De jaarvergadering van Het Vlijmens Lint was ook dit jaar een groot succes. Zowel door de hoge opkomst als door de inhoudelijke onderwerpen die behandeld werden en de vragen daarover.

Wel visie gemeente, onvoldoende vertaling in uitvoering

Na vaststelling van de jaarstukken de de contributie werd een breed aantal onderwerpen behandeld. Het grote thema van de avond was toch wel hoe, gegeven de grote maatschappelijke druk op de ruimte, het de overheden maar zeer moeizaam af gaat de in vele beleidsnota’s vastgelegde bescherming van waarden ook in voldoende mate in concrete projecten mee te nemen. Mede daardoor dreigen we veel van onze cultuurhistorische en landschappelijke waardes in hoog tempo te verliezen.

Dit probleem speelt eigenlijk in alle projecten waarover we met de overheden in gesprek zijn: het GOL, bestemmingsplan Voordijk 29, bestemmingsplan De Grassen en haar aansluiting op de Meliestraat, de continue druk op het groen en de landschappelijke en cultuurhistorische uitstraling van eigenlijk alle Langstraat linten. Dat laatste betreft wat ons betreft niet alleen de twee Vlijmense linten Meliestraat/Julianastraat/Wolput en de Wilhelminastraat/Achterstraat, maar zeker ook de andere Heusdense linten in Haarsteeg, Elshout, Nieuwkuijk en Drunen. Hetzelfde geldt ook voor de Heusdense Ringdijk.

De Gemeente geeft wel aan dat zij deze waarden wil beschermen, herstellen en ontwikkelen. Maar komt op dit moment nog niet toe aan beschermen, laat staan dat er van herstellen en ontwikkelen sprake is. De door het college opgestelde en door de gemeenteraad vastgestelde beleidsplannen worden niet of onvoldoende meegenomen in actuele projecten. Maar ook is het opvallend dat, waar de gemeente ‘s-Hertogenbosch regelmatig monumenten en stadsgezichten toevoegt aan haar erfgoed lijst, de Gemeente Heusden dat al (te) lang niet doet. Daardoor gaat veel cultuurhistorisch erfgoed verloren of gaat de omgeving van onze monumenten veel te makkelijk verloren. Zo blijft beleid een papieren tijger.

GOL – HoWaBo 1 – HoWaBo 2: tijd van bezinning lijkt te komen

Door het bestuur werd de stand van zaken betreffende een veelheid aan projecten besproken. Zo stond men stil bij de stand van zaken betreffende het GOL en in het bijzonder de compartimenteringskades van HoWaBo 1 en de ligging van de Bossche Sloot.
Het plan van Het Vlijmens Lint slaat meer water op, beter voor het landschap langs de dijk, bespaart veel onnodige kap van bomen, veroorzaakt veel minder geluid- en zichtoverlast op het Engelermeer, is beter voor het onderhoud van de Bossche Sloot en is veel goedkoper in de uitvoering. En is daarboven veel toekomstbestendiger met het oog op HoWaBo 2.

Het Waterschap heeft inmiddels ook aangegeven dat de plannen van Het Vlijmens Lint op een stevig aantal facetten simpelweg beter zijn dat de huidige plannen. En gegeven de ontwikkelingen van HoWaBo 2 zal met name de toekomstbestendigheid van de plannen van het GOL vanzelf een discussiepunt worden. Bovendien blijken de bestaande plannen niet te voldoen om, ingeval van hoogwater, snel de watercompartimenten te vullen. Waardoor ‘s-Hertogenbosch en de A2 ondanks alle investeringen toch nog natte voeten krijgen. Dat is dan toch wel jammer van de vele miljoenen die aan dat GOL/HoWaBO al zijn en nog moeten worden gespendeerd. Aanpassingen zijn dus volgens alle partijen wel aangewezen.
Het goede nieuws is dat de meeste belanghebbenden bij de planvorming Vlijmen Oost het er inmiddels wel over eens zijn hoe de rondweg, waterwerken, natuur en landschap eigenlijk ingericht zou moeten worden en het dus alleen de vraag is hoe de overstap te maken zonder opnieuw door alle goedkeuringsprocedures te gaan.

Voordijk en De Grassen: gemeente en provincie volgen eigen beleid niet

Deze twee gevallen zijn eigenlijk sterk vergelijkbaar. In beide projecten gaat het om inbreidingsplannen die grote consequenties (kunnen) hebben voor de cultuurhistorische, landschappelijke en ecologische waarden in ons gebied en ook met grote gevolgen voor toekomstige projecten door de precedentwerking en verslechtering van waarden. Waardoor de totale bescherming ook naar de toekomst verder af kan nemen, zoals dat al in meer gebieden van de Gemeente Heusden het geval is geweest.

De wijze van inbreidingen staat haaks op tal van beleidsplannen. Zoals de Omgevingsvisie Gemeente Heusden, op de Erfgoednota, de Welstandsnota, de Ontwikkelingsvisie Buitengebied,. En gaat in tegen zowel de Provinciale als gemeentelijke cultuurhistorische waardenkaart , de Interim Omgevingsverordening Noord Brabrant en tegen de intenties van het gemeentelijke Groenstructuurplan. Waarom houdt de gemeente niet meer rekening met de door haar eigen beleidsplannen bij uitvoering van plannen? Soms lijkt het er op dat afdelingen binnen de gemeente geheel los van elkaar werken. Sommige afdelingen schrijven plannen, andere afdelingen realiseren projecten en houden daarbij geen rekening met de geschreven plannen.

Ondanks overleg, zienswijzes, inbreng in de gemeenteraad wordt te weinig geluisterd, overlegd, bekeken hoe het wel kan met behoud van de doelstellingen van een project. Waardoor deze processen onnodig in juridische procedures belanden, terwijl de belangen gegeven de beleidsplannen eerder overeen zouden moeten komen dat verschillen.

Dat het wel kan blijkt uit de samenwerking met betrekking tot de realisatie van een zorgcentrum achter de Vlijmense Dijk. Daar wordt goed samengewerkt tussen projectontwikkelaar, gebruiker, gemeente, Heemkundekring, omwonenden en Het Vlijmens Lint. Het lijkt er soms helaas haast op dat bewoners en belangengroepen effectiever de weg kunnen zoeken naar de projectontwikkelaar dan naar de eigen gemeente. Dat zou toch niet zo moeten zijn.

Het Vlijmens Lint blijft zich sterk ontwikkelen

De afgelopen jaren hebben we ons goed in kennis over de verschillende dossiers over een breed front kunnen ontwikkelen. Daar zullen we de komende jaren mee door gaan. Ook is het de intentie dit jaar te starten met contactpersonen per straat, om zo nog directere aansluiting te krijgen met bewoners en eerder te horen wat er speelt. En uiteraard ons draagvlak te verbreden. Het afgelopen jaar is ons aantal leden en supporters wederom fors toegenomen. We zullen het bestuur versterken met meer bestuursleden en ons netwerk verder uitbreiden in het belang van ons erfgoed en groen.

GOL opnieuw uitgesteld door de Raad van State

Weer minimaal anderhalf jaar uitstel?

Wederom zijn de plannen van de overheden voor het GOL door de Raad van State als onvoldoende beoordeeld. Maar opnieuw krijgen diezelfde overheden van de Raad van State de mogelijkheid maatregelen te nemen, het dossier aan te passen en opnieuw in te dienen. Zij krijgen daar 39 weken de tijd voor, maar daarna volgt weer bestudering van de ingediende plannen, mogelijk nieuwe bezwaren en als het dan allemaal akkoord is het opstarten van de projectorganisatie en het (her)uitvoeren van de voorbereiding van bepaalde werkzaamheden.

De afwijzing van de plannen hebben met name betrekking op stikstof. Zo gebruikt de overheid mogelijk de stikstofrechten van een boerderij die al gebruik heeft gemaakt van de stoppersregeling. De stoppersregeling die dus juist er op gericht was te werken voor stikstofreductie. Zou je dezelfde boerderij twee keer te gebruiken, reken je jezelf te rijk.

Nog steeds geen overzicht wat er gekapt moet gaan worden

Intussen wachten wij nog steeds op een helder overzicht wat er allemaal gekapt zou moeten worden in het kader van het GOL. Alleen al op het grondgebied van de Gemeente Heusden zijn al voor 656 individueel kapvergunningsplichte bomen een vergunning verleend. Bedacht moet worden dat dat er veel meer niet-vergunning plichtige bomen betreft dan vergunning plichtige bomen. Zo zijn er voor een boomvlak in Vlijmen Oost van 167 bomen maar 12 bomen vergunningsplichtig. Alleen op de Spoordijk al om 532 bomen en 785 meter struiken.

Bovendien staan veel bomen niet op het gebied van de Gemeente Heusden, maar op die van de Gemeentes Waalwijk en ‘s-Hertogenbosch. En nog voor lang niet alle te kappen bomen is al een vergunning is aangevraagd. (En in veel reeds verleende vergunningen zijn cruciale fouten gemaakt, zoals verlening van kap voor niet bestaande kadasternummers.

Een voorzichtige schatting zou dus zijn dat het totaal aan te kappen bomen voor het GOL zo’n 1000 individueel kapvergunningsplichte bomen betreft en zo’n 5000 bomen in totaal.

Het Vlijmens Lint vraagt naar dat ogenschijnlijk simpele overzicht wat er al aangevraagd is en wat er nog aangevraagd moet worden aan te kappen bomen al sinds februari 2022, en ook in de gemeenteraad Heusden zijn daar al meerdere keren vragen over gesteld. Maar kennelijk wensen de overheden die opstelling niet te maken.

Nog steeds geen groencompensatieplan

Wat er gekapt moet gaan worden is echter ook de basis voor het groencompensatieplan. Hoewel het Groenstructuurplan Gemeente Heusden en de Verordening Fysieke Leefomgeving duidelijk vereisen dat voorafgaand aan een vergunning duidelijk is hoe er gecompenseerd gaat worden ontbreekt dat in de vergunningen. Dat is niet gebeurd.

De verleende vergunningen stellen: “Er geldt een herplantplicht ter compensatie van de gekapte bomen. Realisatie van de compensatie vindt plaats binnen twee jaar na het einde van de oplevering van de bouwplaats. Compensatie wordt uitgevoerd conform het Ruimtelijk Kwaliteits- en compensatieplan behorende bij Gebieds Ontwikkeling Langstraat. Het Ruimtelijke Kwaliteits- en Compensatieplan moet voldoen aan het Groenstructuurplan Gemeente Heusden. Compensatie is ook mogelijk door een bijdrage in een compensatiefonds.”

Maar er is geen Ruimtelijk Kwaliteit- en compensatieplan. Er is uitsluitend een Ruimtelijke Kwaliteitsplan en dat beschrijft veel over de kwalitatieve uitgangspunten van het GOL. Maar geeft totaal niet aan wat er waar gekapt gaat worden, hoeveel gecompenseerd wordt, hoe de compensatie er zelf in grove lijnen uitziet of welk deel binnen het plan wat er niet binnen het plan gecompenseerd zou moeten worden en hoeveel elders monetair gecompenseerd zal gaan worden. Ook geeft zij niet aan hoe de compensatie gemonitord wordt.

En de individuele vergunningen geven daarbovenop niet aan hoe de compensatie er dan qua volume en kwaliteit uitziet of wat de monetaire waarde is van wat er niet binnen het plan gecompenseerd kan worden. Zodat elke duidelijkheid voor niet alleen voor de burger, maar ook voor de overheid intern ontbreekt.

RvS N65 Vught – compensatieplan vereist

Intussen heeft de Raad van State in de zaak met betrekking tot de N45 onder andere geoordeeld dat: “De Afdeling begrijpt de wens van de raad om bij de uitvoering van het plan enige ruimte te hebben voor het preciseren van de compensatie van het te verwijderen groen, maar stelt voorop dat een plan voldoende rechtszekerheid moet bieden voor alle betrokken partijen, ook voor de appellanten die zich bekommeren om het groen in de gemeente.” en “Gelet op het voorgaande is de Afdeling van oordeel dat de raad plan 1, vanwege het ontbreken van een voorwaardelijke verplichting over de omgang met het groen, voor zover het verdergaande verplichtingen betreft dan die al op grond van andere wettelijke bepalingen gelden, zoals bijvoorbeeld op grond van de APV en Wnb, heeft vastgesteld in strijd met een goede ruimtelijke ordening en de rechtszekerheid.”

Kortom door zoveel bomen te willen kappen zonder dat er een duidelijk compensatieplan is begeeft de overheid zich niet alleen wederom op glad ijs, maar zou zij dat zelf ook niet moeten willen vanwege een gebrekkig proces aan ruimtelijke ordening. En dat nog afgezien van de vele fouten in de reeds verleende vergunningen, die ongetwijfeld weer aan het bod zullen komen bij de nieuwe aanvragen.

Meer voortgang en beter resultaat in de constructieve modus

Het Vlijmens Lint is duidelijk: we moeten door met de goede delen van de plannen en tegelijkertijd de (evidente) omissies oplossen. Als er niet gekapt hoeft te worden, doe dat dan ook niet. Voer geen plannen uit waarvan je weet dat ze niet toekomstbestendig zijn omdat er inmiddels gewijzigde inzichten of omstandigheden naar voren zijn gekomen. Maak helder waar je wat wil compenseren en hoe je de realisatie gaat monitoren.

En ga met open vizier in gesprek met partijen die ook goede ideeën hebben, in plaats over hen te heen te willen denderen. Wat dat leidt nu al hele lange tijd niet tot de gewenste resultaten en gaat dat ook niet doen.

Ontwikkel ook een plan B dat, eventueel in delen, wel al gerealiseerd kan worden. Vooruitlopend op het GOL of zodat je direct door kan als het GOL in de volgende ronde definitief niet door gaat. In Vlijmen Oost denken we er zo uit te zijn met een paar oplossingen, waarvan bijvoorbeeld het Waterschap zegt dat door ze met haar beperkte wijzigingen simpelweg beter zijn dan de plannen die nu in de boeken staan.

Kortom laten we de komende periode benutten om te kijken wat wel kan!
Zodat de spade zo snel mogelijk de grond in kan.

Gol weer uitgesteld, ruimte om alternatieven nu echt te realiseren?

Beslissing Raad van State nu in februari

De Raad van State heeft haar beslissing betreffende de bezwaren tegen het GOL wederom uitgesteld. Een uitspraak wordt nu in februari verwacht. De bezwaren betreffen onder andere de stikstofgevolgen en de verkeerskundige afhandeling van het GOL.

Alternatieve uitvoering meer kans?

Het Vlijmens Lint is voorstander van een goede verkeersafwikkeling, wateropslag en natuurontwikkeling van de oost-kant van Vlijmen. Zoals die in grote lijnen in het Gol is voorzien. Wij hebben er echter problemen dat uitvoering veel slechter uitpakt dan tijdens de planvorming voorzien en gepresenteerd is aan bewoners en volksvertegenwoordigers. Zo gaat er veel meer landschap en natuur verloren dan is afgesproken en is de groencompensatie vooralsnog volstrekt onduidelijk.

Het Vlijmens Lint heeft verschillende alternatieven aangedragen die veel betere invulling geven aan de doelstellingen van het Gol, en bovendien veel minder geld kosten. En bovendien ook meer toekomstgericht is met het oog op HoWaBo2. De hogere kwaliteit van ons alternatief wordt inmiddels ook bevestigd door het Waterschap Aa en Maas. De alternatieven betreffen met name de betere ligging van de compartimenteringsdijken en de ligging van de Bossche Sloot.

Blauw: loop Bossche Sloot, Rood: nieuwe randweg, Groen: compartimenteringsdijken. Dijk langs het Engelermeer onder aan te leggen fietspad zodat er veel minder geluid en zichtoverlast is voor natuur en recreanten aan het Engelermeer.

Verouderde kapvergunningen intrekken

Door het alternatieve plan hoeft veel minder natuur en landschap aan de oostzijde van Vlijmen te verdwijnen en hoeven er veel minder bomen te worden gekapt. Voor veel van deze bomen zijn jaren geleden al een kapvergunning verleend. In tegenstelling tot landelijke, regionale en gemeentelijke regels is dat echter niet vergezeld gegaan met een deugdelijk groencompensatieplan. Ook zijn er in onze opinie ook nogal wat fouten gemaakt in de verleende vergunningen. Normaal vervalt een kapvergunning automatisch na 1 jaar, maar bij de verlening is in dit geval geen einddatum gesteld. Wel is men gestopt met het aanvragen van nieuwe vergunningen. Om deze redenen heeft Het Vlijmens Lint samen met drie andere organisaties het verzoek gedaan alle verleende, verouderde kapvergunningen in het kader van het Gol in te trekken. Het college moet over dat verzoek een besluit nemen.

Na aanpassingen zo snel mogelijk starten met Gol

Als de ligging van de dijken en de Bossche Sloot aangepast worden en er is een deugdelijk groencompensatieplan kan het Gol wat betreft het Vlijmens Lint zo gauw mogelijk starten. Wij vragen hier al lange tijd om, dus wat ons betreft gebruiken we de extra tijd om deze laatste issues nu door te voeren. Provincie, Waterschap, Gemeente en Het Vlijmens Lint zijn het eigenlijk over al deze punten wel eens geloven wij. Het lijkt alleen al lange tijd vast te liggen op procedures en dat is jammer. Wat daar is niemand bij gebaat en dat houdt ook een hoop andere discussies te veel op.

Meer monumentale bomen, rol groene lint in Groenbeleidsplan?

Op de afbeelding is rechts goed te zien hoe belangrijk het lint is voor de Heusdense Groenstructuur.
Alleen rondom Steenenburg staan een vergelijkbare hoeveelheid monumentale bomen

De Bomenstichting heeft na de schouw uit het voorjaar nog een aantal bomen uit onze omgeving opgenomen in het nationale Register van Monumentale Bomen. In het register staan alleen bomen van 80 jaar en ouder, die beeldbepalend zijn en in een goede conditie. Veel fraaie bomen in ons lint halen dat nog net niet, maar zijn wel van groot belang om ook over 30-50 jaar de lijst weer te kunnen aanvullen. De volgende bomen zijn nu ook opgenomen:

  • Zilveresdoorn – Meliestraat 41b
  • Zilverlinde – Meliestraat 41b
  • Bruine beukenlaan – Prins Bernhardlaan
  • Bruine beuken – Wilhelminastraat 19d

Via DEZE LINK zijn de beschrijvingen van de bomen te zien.

Inmiddels heeft op ons initiatief ook een schouw plaatsgevonden op nog een aantal bomen in de Meliestraat en op de Wolput. Wij houden u op de hoogte van de ontwikkelingen.

Link met het Groenbeleidsplan 2023-2028

Het belang van inzetten op groen geeft de Gemeente Heusden helder aan in het Groenbeleidsplan 2023-2028. Zij gebruikt daarbij een pleidooi van de Universiteit Wageningen om te investeren in de groene stad, dat wij graag onderschrijven:

Het Groenbeleidsplan 2023-2028, dat dit jaar is vastgesteld door de gemeenteraad streeft er naar om zes ambities te realiseren:

  • het versterken van de groenstructuur
  • duurzaam onderhoud van het groen
  • het opknappen en verbeteren van versleten groen
  • de natuur van het buitengebied verbinden met de kernen
  • integraal werken aan opgaves van andere beleidsvelden
  • de samenwerking zoeken met de inwoners van de gemeente

In het Groenstructuurplan had het groene lint wellicht wat meer aandacht mogen krijgen dan het heeft gekregen, want past wel goed in de ambities. Dat is er bij ons als vereniging wellicht ook wat tussendoor geschoten. Evenzogoed zijn we hierover, conform punt 6, wel in gesprek met de gemeente juist omdat het goed past in de ambities.

Wij zien met name het belang van het groene lint om de groenstructuur te versterken en dan met name voor de verbinding van de natuur van de Biessertpolder/Engelermeer met het verblijfsgroen in Vlijmen dorp, met name het Burgemeester van Greunsvenpark. Het lint zelf wordt nu al veelvuldig recreatief gebruikt door wandelaars en fietsers en wij denken dat dat toe zal nemen met de realisatie van de randweg en het verkeersarmer worden van het lint. Kortom, goed te kijken hoe het groene lint verder ontwikkeld kan worden en niet doorbroken wordt in geval van (uiteraard ook belangrijke) maatschappelijke inpassingsoperaties.

Ontwikkeling de Grassen mooie kans ook het Langstraat lint te versterken!

Fiets- en wandelingang de Grassen aan de Meliestraat

De ontwikkeling van de nieuwe wijk de Grassen biedt mogelijkheden om de kwaliteit van het Langstraat lint Julianastraat/Meliestraat te verbeteren. Het Vlijmens Lint heeft aan de projectleider van de Grassen verzocht deze kans niet verloren te laten gaan. De ontwikkeling van de Grassen vindt plaats op de oude van Engelen terreinen aan de Vijfhoevenlaan. De oude loodsen maken plaats voor nieuwbouw.

Op de Meliestraat tussen nummer 27 en 29 zal de voormalige ingang naar deze van Engelen terreinen gebruikt worden om een uitgang voor fietsers en wandelaars te creëren. Deze voormalige ingang is nu uitgevoerd met recentere betontegels. Deze uitvoering is naar mening van de werkgroep (Het Vlijmens Lint, Heemkundekring Onsenoort, Landschapsarchitect Bob van der Vliet) die de waarden van het lint hebben geïnventariseerd niet erg passend bij het karakter van de straat en de omliggende historische bouw. Bovendien vormt deze ingang een gat in de doorlopende groenwaarden van het historische lint.

De huidige ingang naar het voormalige van Engelen terrein met betontegels. Deze ingang moet omgebouwd worden tot een fiets- en wandelpad.
De groenwaarden kunnen hier ook versterkt worden.

Een verborgen pareltje achter het hek

Direct achter deze ingang ligt een nu nog door een hek afgesloten wei. Deze wei is een ware verborgen parel in de straat en is al eigendom van de gemeente Heusden. De wei is omzoomd met een 11-tal rode beuken en een 3-tal groene beuken. In de naburige tuinen staan onder andere een nog wat grotere rode beuk en een complete boomgaard. De diepe achter tuinen van de noordkant van de Meliestraat met haar grote volwassen bomen vormen een ecologische structuur van de polder aan de Voordijk tot diep het dorp in. Deze wei met haar bomen vormt in deze structuur een belangrijke schakel.

Door het handhaven van de groenstructuur wordt bovendien het unieke ensemble van historische bebouwing en monumentaal groen vanaf de weg goed behouden. Het behoud van het groengevoel wordt door de werkgroep als essentieel gezien en door inpassingen en andere ontwikkelingen ligt dat steeds wat onder vuur.

Hek aan het einde van de ingang.verbergt nu de prachtige wei met haar rode beuken, een waar pareltje.

Klik op onderstaande foto voor een video van de wei!

Verzoek aan gemeente: gebruik de mogelijkheden voor optimale inpassing

Aan de gemeente is dus verzocht te zorgen voor een inpassing waarbij de parel goed benut wordt en behouden blijft voor Vlijmen. En de ingang naar de wei ook passend wordt in het karakter van de straat. De wei kan bijvoorbeeld benut worden door de waterberging (Wadi) te plaatsen in de wei of bijvoorbeeld daar speelmogelijkheden te creëren voor de kinderen van de nieuwe bewoners. Dat zou meteen een grote aanwinst zijn voor de nieuwe wijk de Grassen.

De gemeente kiest ervoor eerst een bestemmingsplanwijziging door te voeren en daarna pas een stedenbouwkundig plan te presenteren. Wij hebben een sterke voorkeur dat tegelijkertijd te doen. Nu zijn immers de effecten van de wijziging van het bestemmingsplan voor bewoners niet in te schatten. Maar als dat niet mogelijk zou zijn in het bestemmingsplan vast rekening te houden met de wensen van de vereniging en van de directe omwonenden en hierin de aanwijzing van bestemmingsgebieden alvast vast te leggen.

Heeft u zelf als bewoner ideeën over de uitvoering van de Grassen? Dit is dan het moment om dat mee te geven aan de gemeente! Zij kan dan met uw wensen mogelijk nog rekening houden.

6 Bomen Langstraat lint toegevoegd in Landelijk Register Monumentale Bomen

Naar aanleiding van de tweede schouw zijn een zestal bomen uit het lint toegevoegd aan het Landelijk Register Monumentale Bomen, waarmee het totaal op elf komt. Het betreft twee 130 jaar oude rode beuken bij huize Meerlandt (Meliestraat 41/41a) , een 120 jaar oude rode beuk bij huize De Melie (Meliestraat 39), twee 120 jaar oude rode beuken bij de villa van voormalige brouwer Corman (Julianastraat 48) en een 90 jaar oude Sequoia bij de villa van de voormalige zadenhandelaar van Engelen (Meliestraat 14). Een aantal bomen in het lint moeten nog een tweede scan krijgen.

Het aantal nieuwe bomen op de lijst is enigszins teleurstellend ten opzichte van het advies van de scanner. De reden hiervoor is dat de Bomenstichting het afgelopen jaar zeer terughoudend is met het opnemen van nieuwe bomen en de criteria voor opname daarom heeft aangescherpt. Desalniettemin is dit een mooi tussenresultaat, temeer omdat er nog de nodige scans moeten worden uitgevoerd.

De Sequoiadendron Giganteum of Mamoetboom, 90 jaar oud, met een gemeten omtrek van 5 meter 70
De rode beuk voor huize Meerlandt (Meliestraat 41) is 125 jaar oud, kent een omtrek van 4 meter 10 en heeft een fraaie gedraaide stam.

Verzoek intrekking kapvergunningen GOL

Op 28 februari 2023 hebben Het Vlijmens Lint, de Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden, de Federatie Behoud de Langstraatspoorbruggen en de Stichting van GOL naar Beter de Gemeente Heusden verzocht de reeds verleende kapvergunningen in het kader van het GOL in te trekken. Op 1 mei hebben we gerappelleerd en op 22 mei nog maar eens.

Naar de mening van bovenstaande belangengroepen schort er nogal wat aan de verlening van de vergunningen, en zou daarom intrekking en herbeoordeling de beste weg zijn.

Overigens is de Gemeente Heusden al gestopt met het aanvragen van nieuwe vergunningen. En dient de aanvrager namens de overheden, de aannemerscombinatie BesixMourik, ook geen nieuwe aanvragen in.

Grote hoeveelheid bomen in de Biessertpolder, die in veel gevallen onnodig, op de nominatie staan gekapt te worden.

Wat gaat er, in onze opinie, zoal mis bij deze kapvergunningen (bij voorbaat excuus voor de complexiteit van de materie, makkelijker kunnen we het even niet maken….):

  1. Wet- en regelgeving wordt niet goed toegepast. Dat betreft zowel de Wet Natuurbescherming (mate van compensatie), het Groenstructuurplan (hoe en waar compensatie), de Verordening Fysieke Leefomgeving (vooraf compensatieplan) en de Verordening Ruimte Noord Brabant (afwegingen tracé om bomen te sparen)
  2. Voorwaardelijke verplichtingen van het PIP ten aanzien van herplant en fauna worden niet meegenomen als voorwaarde in de kapvergunning
  3. De flora en fauna inventarisatie waarop de besluiten zijn gebaseerd zijn inmiddels variërend van 5 tot 9 jaar oud, dat is inmiddels veel te oud.
  4. Waar de Gemeente Heusden om goede redenen normaal een termijn van 1 jaar hanteert, waarbij de kapvergunning vervalt als dan nog niet geveld is, kiest zij hier voor een open end termijn. De verleende vergunningen zelf zijn inmiddels 2 tot 3 jaar oud en voorlopig ligt uitvoering nog niet in het verschiet
  5. De goedkeuring van de aanvragen is in de gemeente Heusden gemandateerd aan de clustermanager Omgevingsvergunningen. Maar daarbij zijn afwijkingen gemaakt van de regels die zijn vastgesteld in de gemeenteraad met betrekking tot het Groenstructuurplan en de Verordening Fysieke Leefomgeving. Ook is het de vraag of de mandatering had gemogen gegeven de Mandaatkaderregeling Gemeente Heusden, nu er afwijkingen zijn van bestaand beleid en het proces van controversiële aard is. En de mandatering was, de tekst lezend, meer gericht op snelheid dan zorgvuldigheid. Dus dan zijn bovenstaande afwijkingen van regels niet zo vreemd.
  6. Er ontbreekt een normale opstelling van wat er waar gekapt gaat worden en welk deel er gecompenseerd moet gaan worden. Integendeel de vergunningen zijn zodanig gesplitst dat kap van hetzelfde bosschage of van dezelfde bomenrij over meerdere vergunningen verdeeld worden.
    Wij vragen al sinds februari 2022 om een heldere opstelling, maar vreemd genoeg geven zowel de Provincie als de Gemeente Heusden bij herhaling aan geen overzicht te hebben wat er in het kader van het GOL waar gekapt moet worden en wat er gecompenseerd moet worden, welk deel daarvan al is aangevraagd en goedgekeurd, welk deel wel aangevraagd is, maar nog niet goedgekeurd en wat er nog aangevraagd moet worden.
  7. Burgers en andere belanghebbenden wordt vooralsnog geen mogelijkheid gegeven bezwaar te maken tegen de bij een vergunning horend compensatieplan, terwijl dat wel onderdeel zou moeten zijn van het ruimtelijke ordeningsproces. En dus passend zou zijn conform rechtzekerheid beginselen, zoals ook recent bevestigd door de Raad van State.

De wethouder heeft inmiddels wel aangegeven (maar ondanks de belofte daartoe, nog niet schriftelijk aan ons bevestigd) niet tot kap over te gaan voordat er een geaccepteerd groencompensatie plan is. Waarbij de compensatie op verschillende vlakken ook gelijkwaardig zal zijn. Dus niet herplant van een volwassen boom van 50 jaar oud door een klein boompje van 5 jaar oud. We zijn dus benieuwd waar wij, maar ook burgers en gemeenteraadsleden hun visie kunnen geven op het compensatieplan in zo’n groot project, waar vele honderden bomen zullen sneuvelen.

Ons is door de Provincie beloofd dat dit aan ons en andere belangenverenigingen voorgelegd zal worden, maar wij maken ons nu al zorgen van de wijze van het acceptatieproces. Dit mede door de onduidelijkheid van de overheden op dit punt.

Wij wachten dus met smart op antwoord van de wethouder op ons verzoek om intrekking, komt er geen antwoord dan zullen we na moeten denken over andere methodes om een antwoord af te dwingen.

Groen en natuur langs de Spoordijk (foto Airpro Waalwijk). Bij niet afgraven van de spoordijk hoeft ook niet te worden gekapt.

Driehoek Engelenseweg – Voordijk – Inprikker Vijfhoevenlaan aangekocht, wordt natuur

Het college van de Gemeente Heusden heeft uitvoering gegeven aan de aangenomen motie om de gronden tussen de Engelenseweg, de Voordijk en de nieuwe inprikker van de nieuwe randweg naar Vijfhoevenlaan terug te kopen. Ook heeft de Gemeente bij monde van de wethouders Blankers en van den Bosch aan Het Vlijmens Lint aangegeven dat deze gronden conform de motie zullen worden toegevoegd aan ecologische verbindingszone dan wel groenstructuur. Zie hier ons eerdere bericht over de motie.

Het Vlijmens Lint is erg actief geweest in het proces om de gronden weer terug te krijgen. Deze waren in alle plannen van het GOL voorzien als ecologische verbindingszone en ook zo gepresenteerd aan bewoners en aan de gemeenteraad Heusden, maar zijn, waarschijnlijk in verband met grondruil, op het allerlaatste moment zonder communicatie naar betrokkenen uit de plannen gehaald. Dat wordt nu hersteld en daar zijn wij blij om.

We hopen dat deze aankoop ook de eerste stap is om onze ideeën voor De Groene Rivier te realiseren en met name de zeer smalle ecologische verbindingszone tussen de Biessertpolder en Sompen en Zooislagen te verbreden. En zo een robuuste verbinding te maken tussen de Brabantse rivierdalen en de Maas te realiseren.

Het gebied langs de Engelenseweg en Voordijk met het wiel, bosschage en de Bossche Sloot.
De inprikker zal bij de Voordijk komen ter hoogte van de rode boerderij hier links op de foto.

Wij danken zowel de gemeenteraadsleden van de voorgaande Gemeenteraad die de motie destijds ondersteund hebben als het huidige college dat de terugdraaiing mogelijk heeft gemaakt.

Wij zullen nu met het college kijken hoe de verandering ook doorgevoerd kan worden zodat deze driehoek ook opgenomen wordt in de Groenstructuurkaart van de Gemeente Heusden en in het NatuurNetwerkBrabant. Voorts zullen wij met het college overleggen hoe de driehoek gebruikt kan worden in het groencompensatieplan voor het GOL en met de Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden hoe de driehoek het beste ingericht kan worden.

Gevolg uitspraak RvS N65 Vught voor GOL? Bezwaar tegen kapvergunning 12 januari voor rechter

Raad van State kraakt afwezigheid groencompensatieplan bij verlenen vergunningen N65

De uitspraak van de Raad van State op 21 december 2022 inzake de herinrichting van de N65 bij Vught heeft mogelijk ook belangrijke implicaties voor het GOL. In haar uitspraak stelt de raad dat bij het verlenen van kapvergunningen een groencompensatieplan niet mag ontbreken als voorwaardelijke verplichting ter behoud en herplant. Het ontbreken is in strijd met de ruimtelijke ordening (en met namen de plaats van het groen in de ordening). Maar ook met de rechtszekerheid voor partijen die opkomen voor het belang van groen en desgewenst gefundeerd bezwaar moeten kunnen maken tegen het totaal plan van kap en compensatie van de kap.

Groencompensatie GOL blijft onduidelijk, dus ook onrechtmatig?

Het Vlijmens Lint vraagt al sinds februari 2022 om het groencompensatieplan en verzet zich tegen de onduidelijke en in onze ogen te beperkte en deels onrechtmatige verlening van kapvergunningen in het kader van het GOL. Zie ook ons eerdere bericht hier en daar. Daarin trekt zij deels op de Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden, de Federatie Behoudt de Langstraatspoorbruggen en de Stichting van GOL naar Beter. Deze partijen hebben de gemeente al eerder verzocht alle kapvergunningen met betrekking tot het GOL in te trekken.
Recent heeft Het Vlijmens Lint hierover al een positief eerste gesprek gehad met wethouder Blankers, die open staat de kritiek in meer detail te bespreken. Wij zijn in afwachting van een tweede gesprek met de wethouder en de verantwoordelijke medewerkers in de gemeente. En zullen dan de recente uitspraak van de Raad van State meenemen.

Zaak tegen kapvergunning voor de bestuursrechter

Inmiddels hebben wij ook bericht gehad dat op 12 januari om 15.15 uur de zaak van Het Vlijmens Lint tegen de verleende kapvergunning voor de bestuursrechter in ‘s-Hertogenbosch, Leegwaterlaan 8, behandeld zal worden. Dat is in beginsel een openbare zitting, die voor iedereen toegankelijk is.
De kritiek van Het Vlijmens Lint betreft de gebrekkige informatievoorziening en wijze van publiceren van de kapvergunningen. Maar ook de inhoudelijkheid van de kapvergunning, waaronder de noodzaak (ander tracé sloot, andere ligging compartimenteringsdijk), het niet meenemen van voorwaardelijke verplichtingen en de veel te beperkte in de vergunning vastgelegde groencompensatie. Zie ook Kap de Kap. Wij zijn blij duidelijkheid te krijgen over de rechtmatigheid van de verlening van de kapvergunning.

Bomenstichting doet inventarisatie monumentale bomen in Langstraat lint

De Bomenstichting de autoriteit in Nederland

De Bomenstichting is de nationale autoriteit op het gebied van monumentale bomen. Zij heeft als doel de zorg en aandacht voor bomen in de stad en op het platteland te bevorderen. De Bomenstichting wil bomen de ruimte geven en ze behoeden voor ondoordachte acties. Zij geeft bijvoorbeeld advies over vragen als ziekte van bomen en onderhoud van monumentale bomen en hoe om te gaan met dreigende kap van monumentale bomen.
Zij beheert daartoe het Landelijke Register van Monumentale Bomen en beheert het Bomenfonds, een fonds om eigenaren van monumentale bomen tegemoet te komen in de onderhoudskosten.

8 bomen reeds in het Landelijk Register

Binnen het Langstraat lint in de Julianastraat/Meliestraat staan al een achttal bomen in het Landelijk Register van Monumentale Bomen:

  • Beuk 200 jaar oud – Julianastraat 1
  • Beuk 200 jaar oud – Julianastraat 11
  • Plataan 130 jaar oud – Parkeerterrein Gemeentehuis
  • Plataan 130 jaar oud – Parkeerterrein Gemeentehuis
  • Treurbeuk 130 jaar oud – Meliestraat 24
  • Plataan 130 jaar oud – Meliestraat 24
  • Plataan 130 jaar oud – Meliestraat 24
  • Moerascipres 170 jaar oud – Meliestraat 35
Het typische groen van de Moerascipres (170 jaar oud) in de Meliestraat

Op verzoek van Het Vlijmens Lint heeft de Bomenstichting op 29 november een eerste (vernieuwde) inventarisatie gemaakt van de monumentale bomen in het Langstraat lint in de Julianastraat/Meliestraat, de Prins Bernhardlaan en de Wilhelminastraat. En dat leverde al snel op dat de lijst van bomen in het lint Julianastraat/Meliestraat fors uitgebreid zal gaan worden met monumentale bomen zoals beuken, lindes, platanen, taxus, zilveresdoorn, lariks en levensboom. Daarnaast was de Bomenstichting ook zeer lovend over onze hagen, met name de hoeveelheid en kwaliteit van de hulst hagen.
Ook de beuken in de Prins Bernhardstraat en beuken in de Wilhelminastraat zullen waarschijnlijk op de lijst worden opgenomen. Een definitieve schouw zal plaatsvinden in overleg met de bewoners in het voorjaar.

Prachtige set monumentale lindes in de Julianastraat

De Bomenstichting kent strenge criteria voor opname op de landelijke lijst. Een boom moet minimaal 80 jaar oud zijn, in goede conditie (minimaal nog 10 jaar mee kunnen) en moet daarnaast bijzonder of beeldbepalend zijn. Voor de gemeentelijke lijst komen daarom veel meer bomen voor speciale attentie in aanmerking, maar het is mooi te zien dat de bomenstichting nu al zo enthousiast is over de groene kwaliteiten van bomen en hagen in onze Langstraat straten.

Monumentale plataan in de Meliestraat

Bezwaar tegen gebrekkige proces groencompensatie GOL

Een aantal partijen hebben bij de gemeente Heusden gezamenlijk bezwaar gemaakt tegen het gebrekkige proces van de groencompensatie van het GOL. De gemeente Heusden stelt als verlener veel te lage compensatie-eisen bij het verlenen van kapvergunningen in het kader van het GOL. De genoemde partijen zijn de Het Vlijmens Lint, Stichting Behoudt de Langstraatspoorbruggen, Stichting van GOL naar Beter en Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden.

In dat verleningsproces van vergunningen heeft de gemeente een driedubbele pet op. De gemeente is naast verlener van de vergunningen ook de achterliggende opdrachtgever van de aanvrager Mourik Besix GOL VOF, de aangewezen hoofdaannemer van het GOL. Maar de gemeente is via de Projectgroep GOL uiteindelijk ook zelf medeverantwoordelijk is voor de realisatie van de groencompensatie.

De eerste onduidelijkheid ontstaat al in de aanvragen van de kapvergunningen. Te kappen bomen, bosschages en delen van laanbeplantingen worden gesplitst over verschillende vergunningen. Het komt voor dat bomen uit een en dezelfde laanbeplanting of aansluitende bosschages in verschillende kapvergunningen terecht komen. Binnen de vergunning worden stukken vervolgens opgesplitst in verschillende vakken, ook al horen ze tot dezelfde bosschage. En wordt er ten onrechte voor het ene stuk wel en het andere stuk geen compensatie vereist.

Door deze verwarrende aanpak lijken de beoordelende ambtenaren het totaaloverzicht kwijt te zijn. En wordt ook niet voldaan aan de publicatieplicht van de omgevingsvergunningen. Zo worden alleen individueel vergunning plichtige bomen helder in de koptekst gepubliceerd, maar niet de ook vergunning plichtige delen van bosschages en delen van laanbeplantingen. Ook is in de publicatie de locatie van de te kappen houtopstanden vaak niet duidelijk. Belanghebbenden missen daardoor de aankondiging of de impact van de aankondiging.

Maar ook in de verlening van de vergunning zelf schort nogal het een en ander. Immers de Wet Natuurbescherming, de Verordening Ruimte Noord-Brabant, de Verordening Fysieke Leefomgeving, het Groenstructuurplan gemeente Heusden: allen stellen zij heldere eisen in geval er een vergunning wordt verleend. Maar deze voorwaarden worden in de aanvragen met betrekking tot het GOL niet of niet voldoende gesteld aan de aanvrager. Er wordt veel te weinig gecompenseerd als door wet- en regelgeving aangegeven en er is geen helder groencompensatieplan vooraf als vereist door de regelgeving. Ook zijn de voorwaardelijke verplichtingen van het Provinciaal Inpassingsplan GOL niet overgenomen in de verleende kapvergunningen.

Al meer dan een half jaar wordt door bovengenoemde partijen aan de Provincie en aan de Gemeente Heusden gevraagd om met een helder overzicht te komen wat er allemaal gekapt wordt in het kader van het GOL en welke bijbehorende compensatie de aanvrager moet realiseren.

Dat overzicht is er nog steeds niet. Evenmin als een helder groencompensatieplan, waarbij de compensatie als vereist in beginsel binnen het plangebied van het GOL zelf zou moeten plaatsvinden. En anders direct buitendorps in de omgeving van het plangebied.

De gezamenlijke partijen hebben de gemeente daarom verzocht om de reeds afgegeven vergunningen in te trekken, of als dat niet lukt haar uitvoerder Mourik Besix te verzoeken zelf de vergunningen in te trekken. En te stoppen met het afgeven van nieuwe vergunningen totdat er een helder overzicht is wat er gekapt gaat worden en wat en hoe er gecompenseerd gaat worden. En bij nieuwe aanvragen partijen, maar ook andere belanghebbenden, ordentelijk te informeren over de aanvraag.

Als bekend is natuurontwikkeling een van de pijlers onder het totale GOL plan. Eerder hebben verschillende partijen al bezwaar gemaakt tegen de in hun ogen onnodige kap van bomen en bosschages in het kader van het GOL. Dit speelt onder andere in Vlijmen Oost in de Biessertpolder maar ook met betrekking tot de bosrijke begroeiing van de af te graven spoordijk tussen Waalwijk en Drunen. Ook wordt door de aanleg van wegen al veel natuur en landschap ingeleverd, nog verergerd door een ongelukkige verkoop van groen van de gemeente Heusden, gelegen in de groenblauwe mantel ’s-Hertogenbosch, in tegenspraak met het groenstructuurplan Heusden. Ook de gebrekkige compensatie geeft partijen het gevoel dat de doelstelling natuurontwikkeling wel met woorden wordt beleden, maar onvoldoende wordt gerealiseerd.

Gebruik van vervuilde grond in de Biessertpolder of niet?

De Biessertpolder is volgens de Provincie en de Gemeente een belangrijk stukje natuurgebied. Het vormt een belangrijke verbinding tussen grotere natuurgebieden. De Biessertpolder is dan ook onderdeel van de groenblauwe mantel van de Provincie Noord Brabant, is onderdeel van de groenstructuur gemeente Heusden, door de Biessertpolder loopt de ecologische verbindingszone en het NatuurNetwerkBrabant.

In het kader van het GOL wil de gemeente wegen en dijken bouwen in de Biessertpolder. Voor de bouw wil de gemeente daarvoor vervuilde grond gebruiken die elders in de gemeente is afgegraven. Daar waar de Biessertpolder schoon is, wil de gemeente dus nu dus zelf deze schone grond belasten met vervuilde grond. De gemeente meent dat dat wel acceptabel is, omdat het van de wet in zijn algemeenheid zou mogen om vervuilde grond te gebruiken onder rijkswegen.

De vraag is of dat inderdaad het geval is. Immers het betreft hier een aangewezen natuurgebied, waar ook andere regels gelden alleen de regels van het Besluit Bodemkwaliteit. Daarnaast betreft het hier een gebied dat bedoeld is als waterberging in geval van hoogwater. En de grond wordt nu juist gebruikt in de nieuw aan te leggen dijken. En dan gelden ook wetten ter bescherming van de waterkwaliteit, des te meer relevant aangezien het zwemwater van het Engelermeer op nog geen 100 meter afstand ligt van de nieuwe weg.

De gemeente wilde het gebruik van de vervuilde grond eerst mogelijk maken via een wijziging van de Nota Bodembeheer. De gemeente gaf aan dat de vervuilde grond met name van de af te graven spoordijk, spoorlaan en van het Lips (fietspad) zou komen. Tegen deze wijziging kwam veel verzet tegen in de vorm van ingediende zienswijzes. Onder andere het Vlijmens Lint deed navraag betreffende de gedane onderzoeken, de testen op uitspoeling en afwegingen van kosten en risico. En sprak in op de Informatievergadering Ruimte van 22 juni (zie video van 45:30). Hoewel wij maar zeer beperkte antwoorden kregen besloot de gemeente dit voorstel terug te trekken. Maar helaas is daarmee het gebruik van de vervuilde grond niet van tafel.

Immers nu heeft de gemeente besloten tot een artikel 63 Besluit Bodemkwaliteit te willen gaan om toch vervuilde grond te kunnen gebruiken. En het gaat ineens niet alleen meer om de spoordijk en spoorlaan, maar ook om af te graven grond van Rijksweg A59, Eindstraat en Poel Rijkswaterstaat, Abt van Engelenweg, Wolput, Rotonde Nieuwkuijk en Heidijk. Voor wat betreft de grond van Lips heeft de gemeente zelf al geconstateerd dat de grond te vervuild is om te gebruiken.
Uit 4 verschillende onderzoeken van de spoordijk is inmiddels vast komen te staan dat de dijk boven interventiewaarden ernstig is vervuild met Chroom en Nikkel (2020), licht verontreinigd met Lood en Kobalt (2016), mogelijk ernstig verontreinigd met Arseen en Chroom (1996) en sterk verontreinigd met zware metalen en met nikkel en zink verontreinigd grondwater (1994). Ook werden er lichte verontreinigingen met PFAS geconstateerd.

Niet alleen waren dus onze twijfels terecht, maar heeft ook daadwerkelijk uitloging van de vervuiling plaats gevonden. De gemeente geeft aan dat ernstig vervuilde grond niet gebruikt zal worden en dat bij licht verontreinigde grond herkeuringen zullen worden gedaan na afgraving. Maar dit stelt ons toch nog steeds de vraag: waarom überhaupt overwegen deze vervuilde grond in de schone natuurpolder te gebruiken? Nota bene in een GOL project van inmiddels 160 miljoen, maar ook een project dat natuurontwikkeling nota bene als reden van de uitvoering van dit project kent.

Gelukkig hebben een aantal partijen in de gemeenteraad heel expliciet gesteld het met onze visie eens te zijn. Zelfs als het zou mogen, moet je het niet willen. Een gezamenlijke motie van DMP, CDA, Groenlinks/PvdA, HeusdenVerbindt en D66 werd nog even ingetrokken in de gemeenteraad, maar niet nadat de nieuwe wethouder van den Bosch beloofd had de zienswijzes op de Nota Bodembeheer nog eens beter te behandelen en voor de komende informatievergadering meer inzicht te geven in de calculaties en overwegingen. Zie hier de video vanaf 1.02:30. Staat binnenkort dus weer op de agenda op de informatievergadering van 14 september of 19 oktober. Een aantal partijen maken ook melding van hun standpunt op de eigen website of elders: zie de DMP website, de CDA website en de GroenLinks/PvdA website

Wij blijven knokken dat een schone polder niet vervuild wordt door het verplaatsen van vervuilde grond van elders.
Wordt vervolgd!

CDA statenlid Jürgen Stoop op bezoek

Op initiatief van de gemeenteraadslid Maartje Schmiermann heeft het lid van de Provinciale Staten Jürgen Stoop op 3 juni het GOL gebied in Vlijmen Oost bezocht. Om zo met eigen ogen te bekijken wat de exacte inhoud van de uitvoering van de GOL plannen aan deze kant van de gemeente Heusden zouden betekenen. En natuurlijk wat de alternatieven van Het Vlijmens Lint inhielden. Het statenlid meldde ons dat hij over een aantal zaken in de Provinciale Staten vragen zal gaan stellen. Nu de uitvoering van het plan heel anders uitvalt dan voorzien dreigen immers ook de doelstellingen niet te worden behaald.

Eerder bezocht ook GroenLinks statenlid Tom Ludwig het gebied en stelde vragen in de Provinciale Staten. Dat laatste gold ook voor Partij voor de Dieren statenlid Marco van der Wel al vragen. Ook in de laatste vergadering van de Provinciale Staten bleek dat er ook op provinciaal niveau steeds meer twijfel ontstaat over de uitvoering van de GOL plannen. Bijsturing lijkt dan aangewezen, zeker als de kosten ook steeds verder uit de hand lopen.

Uitleg van voorzitter van Het Vlijmens Lint Job van Dooren aan Jürgen Stoop.
Verder op de foto initiatief neemster CDA gemeenteraadslid Maartje Schmiermann en fractieondersteuner Richard Tewes

Uitvoering GOL is anders dan plan GOL, voldoet daarmee niet aan doelstelling GOL

Het PIP heilig verklaard
Het PIP is het vastgestelde Provinciale Inpassings Plan van het GOL, zoals dat door de Provinciale Staten is goedgekeurd. En is de basis van de planvorming zoals die ten basis ligt aan de uitvoering van de GOL plannen. Telkens als wij en andere burgers onze ideeen ter verbetering inbrengen om het plan qua natuur, landschap, waterberging of kosten meer effectief en efficient te maken krijgen we te horen dat dat niet kan omdat het PIP nu eenmaal is vastgesteld en de Provincie en de Gemeente daarvan niet willen afwijken.

Burgerparticipatie: Een wassen neus
Dat zijn hele andere geluiden dan de geluiden die we hoorden bij de verkoopbijeenkomsten van het GOL. Steeds hoorden wij toen dat de uitvoering helemaal in overleg met de bewoners zou gaan en dat wij volop input zouden kunnen leveren bij de detailinvulling van het GOL aan onze kant van het plan. Zulks ook conform het nadrukkelijke verzoek van de Provinciale Staten om in dit project burgerparticipatie tot een basis te maken. Helaas komt daar in praktijk maar bitter weinig van terecht.
Het “not invented here syndrome” tiert welig of de overheidburelen. En natuurlijk snappen wij dat het voor diezelfde overheden ook buitengewoon complex is om dit soort grote projecten te realiseren, deels door regelgeving, deels door de opzet van zo’n enorm project over zoveel gebieden en met zo veel belanghebbenden.

PIP niet heilig voor overheid zelf
Waar het vervelend wordt als de overheid zelf wel de doelpalen verzet tijdens de wedstrijd en wel regelmatig af te wijken van de heilige standaard: het PIP. En winkelt in de onduidelijkheden die altijd in zo’n plan en de uitvoering zitten, maar dat niet wil toepassen op gerechtvaardigde (vaak ook volgens diezelfde overheden) vraagtekens die wij bij de plannen en de uitvoering zet.

Aan uitvoering wordt vastgehouden, niet aan de doelstelling
Wij hebben als Het Vlijmens Lint, een vereniging voor erfgoed en groen, geen bezwaar ingediend tegen het GOL plan als zodanig. Met name de integratie van functies wateropslag, verkeersafwikkeling en natuurontwikkeling (en nog wat doelstellingen van een lagere orde) vinden wij prima en hoogst wenselijk gegeven de complexiteit van interfererende belangen. Een holistische wijze van gebiedsontwikkeling, prima dus.
Wat een groot probleem is dat als een van die doelstellingen in het nauw komt, omdat de uitvoering anders uitpakt dan gepland, men dan niet terug naar de tekentafel gaat. In feite wordt dan niet meer voldaan aan het PIP, aan de Milieu Effect Rapportage (MER) en aan de grote stapel achtergrondrapporten die aan dat PIP ten grondslag ligt. Met andere woorden, door niet in te grijpen als de uitvoering afwijkt van het plan, wijkt men willens en wetens af van het PIP zelf. En juist dat is nu precies het geval.

Uitvoering blijkt qua natuur anders dan plan
Wat zij de afwijkingen dan zoal: in de plannen staat dat de impact op de benoemde kernkwaliteiten van het landschap minimaal zouden zijn. Dat betreft bijvoorbeeld het oplopende groen naar de Voordijk, de bosschages tussen de dijk en het wiel, en de laanbeplantingen langs de Gemeint, de Engelenseweg en de Molenhoek. In de uitvoering blijkt nu dat niet alleen alle gekapt gaat worden, maar dat ook terugplanting anders dan de plannen niet mogelijk is. Omdat het Waterschap 5 meter maairuimte aan beide kanten van de Bossche Sloot nodig heeft. Of omdat de laanbeplanting langs de Engelenseweg die als voorwaardelijke verplichting in het PIP opgenomen is, op last van leidingbeheer niet teruggeplant kan worden.
Maar datzelfde geldt ook voor andere bosschages gelegen in de groenblauwe mantel Noord-Brabant en in de groenstructuurkaart van de gemeente Heusden die gekapt worden en blijken niet teruggeplant te kunnen worden. De natuurschade is alleen al door nieuwe inzichten in de uitvoering veel groter dan voorzien in het PIP.

Overheden maken het probleem erger in plaats te compenseren
In de MER rapportage en alle voorlopende rapporten van het PIP was een ecologische verbindingszone te zien die de driehoek tussen Voordijk, Engelenseweg en de randweg richting Vijfhoevenlaan bevatte. Niet alleen was dit in alle presentaties en stukken altijd zo getoond aan burgers, gemeenteraadsleden en statenleden, ook stond de afbeelding ook in de PIP zelf. Dit in tegenstelling tot het effect dat de gebiedsaanpassing die de Projectgroep deed vlak voor de totstandkoming van het PIP. Die gebiedsaanpassing werd niet gedaan in het PIP zelf, alleen in een bijlage 32, waaruit een normale burger en burgervertegenwoordiger niet kon opmaken dat dit was gedaan. Het besluit van deze aanpassing is zelfs nooit formeel genomen en er is dus ook geen ja tegen gezegd door statenleden en gemeenteraadsleden. Zij hebben enkel de bestemming verkeer van het gebied afgehaald (die er wat ons betreft nooit op hoefde te zitten).
Belangrijk is dat daarmee een stuk compensatie van de extra schade door meer wegen niet wordt ingevuld en dat ook de MER rapporten niet meer valide zijn. Opnieuw een aanpassing van de PIP dus, maar nu bewust en onnodig doorgevoerd.
(En sterker nog: daarbij ook direct handelend tegen het Groenstructuurplan Gemeente Heusden, aangezien de grond, in eigendom van de Gemeente Heusden en liggend in de groenstructuur van de gemeente niet verkocht had mogen worden.)

Andere plaats van de compartimentsdijk dan in het PIP aangeven
Het PIP is helder: de compartimentsdijk tussen het wateropslagcompartiment Biessertpolder en het compartiment Engelermeer komt te liggen op de nieuwe randweg en niet op de Gemeint. Dat is wat ons betreft logisch: het geeft meer wateropslag en bespaart veel natuur. De Gemeint hoeft niet te worden verhoogd dus de bomen daar kunnen vrijwel allemaal blijven bestaan.

Door het nog aan te leggen fietspad naast de Gemeint verhoogd op de compartimentsdijk aan te leggen en de weg liefst wat verdiept wordt minder geluid- en zichtoverlast veroorzaakt voor de natuur en de recreatie op het Engelermeer. En het is goedkoper, want de nieuwe randweg en andere wegen moeten toch al aangelegd worden, terwijl de Gemeint dan niet opgebroken en verzet moet worden. Laatste voordeel: het is ook meer toekomstbestendig als er nieuwe hoogwateropslag compartimenten bij moeten gaan komen in Vlijmen Oost. En die gaan er komen. En dan kan je daarna alsnog veel van die wegen weer opbreken. Deze oplossing wordt dan ook gesteund door IVN ’s-Hertogenbosch en de Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden. De oplossing wordt dan ook gesteund door IVN ’s-Hertogenbosch en de Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden.

Waarom doet de Projectgroep GOL dat dan niet? Omdat er voorafgaand aan het PIP ook een notitie is verschenen die een andere uitleg geeft. Normaal is het PIP heilig, zeker als het andere stuk van een latere datum is. Maar kennelijk maken de overheden hiervoor weer graag een uitzondering. Toch niet heilig, dus.

Busbaan vervallen, ecotunnel onnodig behouden
Tijdens het PIP werd verondersteld dat de opgang van de Engelenseweg naar de Meliestraat gebruikt zou gaan worden als busbaan. Dat is veranderd, het oordeel is dat de Meliestraat niet geschikt is voor grote autobussen en dat de opgang derhalve nu alleen toegankelijk zal zijn voor fietsers. Je zou zeggen dat er met deze wijziging van het PIP meteen wat breder gekeken wordt naar de consequenties van de plannen. Wij zijn van de landschap en groen, maar luisteren qua flora en fauna ook graag naar andere experts wanneer dat nuttig en nodig is.
Er waren al twijfels bij de natuur- en milieuorganisaties over de nuttigheid van een vrij smalle ecotunnel van 40 meter lang onder de opgang van de Engelenseweg naar de Meliestraat. Maar nu de busbaan vervalt en er een fietspad overblijft kan dat geld beter besteed worden aan een wat kortere ecotunnel onder de opgang van de Bellaart naar de Tuinbouwweg. Die weg zal wel erg druk worden met autoverkeer. Dus aanpassingen op PIP, maar daarna geen logica in de opvolging.

Geen doorvertaling van het PIP naar omgevingsvergunningen
In het PIP staan een aantal voorwaardelijke verplichtingen waaraan voldaan moet worden anders mag het plan niet uitgevoerd worden. Hierboven stond al het voorbeeld omtrent de herplant van de laanbeplanting langs de Engelenseweg. Echter deze, maar ook andere verplichtingen staan niet in de afgegeven omgevingsvergunningen betreffende de kap van bomen en bosschages, die door de gemeente Heusden zijn afgegeven aan de aannemer van het GOL.
De Provincie (en daarmee de aannemer) heeft ons laten weten dat zij bij de groencompensatie, en logischerwijs dan ook deze andere verplichtingen, zich laat leiden door de verplichtingen opgelegd door de verlener, in dit geval de gemeente. Dat levert dan wel weer een forse afwijking van het PIP op.

We zien dit spel van veel te lage verplichtingen overigens ook optreden in de vereiste groencompensatie op grond van de Wet Natuurbescherming, de Verordening Ruimte Noord-Brabant en het Groenstructuurplan Gemeente Heusden. Gevolg van dit handelen is: afwijking van de wat burgers op basis van wetten en verordeningen hadden mogen verwachten bij de uitvoering van het PIP en daarmee opnieuw een afwijking van het PIP zelf en vooral van de te behalen doelstelling natuurontwikkeling als geformuleerd in het PIP.

Vervuilde grond in de Biessertpolder: nieuw hoofdstuk
Als je in het kader van het GOL aan natuurontwikkeling wil doen, en je weet dat er een aanzienlijk aantal hectares natuur en hectares agrarische gronden verloren gaan. En als je weet dat er een aanzienlijk aantal hectares verkeer bijkomen. En als je weet dat de oorspronkelijke plannen voor de ecologische verbindingszone als fors uitgekleed waren ten opzichte van de eerste ideeen. En je weet dat de uitvoering verslechterd is ten opzichte van het plan. Waardoor je je natuurdoelstellingen al niet behaalt.
Dan ontwikkel je een voorstel om vervuilde industriegrond te gebruiken in en nabij die natuurgebieden middels een wijziging op je Nota Bodembeheer. Daar komen negatieve reacties van burgers en milieuorganisaties op, die zienswijzes indienen met verwijzing naar wet en regelgeving en de intenties in verordeningen. Dan trek je dat plan van tafel en komt met een nieuw plan om die vervuilde grond toch te kunnen gebruiken: via een Besluit Bodemkwaliteit. Wij en anderen zullen weer braaf bezwaar maken, maar hoe passen deze acties in de natuurontwikkeling van het GOL?

Oproep nieuwe coalitie Gemeente Heusden en statenleden Noord-Brabant
De nieuwe coalitie van de gemeente Heusden ziet inmiddels goed dat de plannen van het GOL Vlijmen Oost verbetering zouden behoeven en dat laat men ook wel horen tussen de regels door. Dat is goed nieuws. Zij geven echter ook aan dat het PIP vast staat en dat afspraken niet aangepast kunnen worden.
Gegeven het bovenstaande is dat zo stellig niet met droge ogen te beweren. En wij hopen dus eindelijk op een hoge mate van creativiteit om de plannen en goede gedachten zo uit te voeren dat alle doelstellingen bereikt gaan worden, dus ook die van natuur (en tegen lagere kosten, want dat kan ook)!

In de Provinciale Staten zijn inmiddels ook al een aantal keren vragen gesteld over de belangrijke natuurverbinding Vlijmen Oost. De doelstelling wordt niet bereikt, terwijl de kosten steeds hoger worden. Ook voor statenleden wat ons betreft reden om vraagtekens te zetten bij de uitvoering van het huidige plan en dat plan daarom bij te sturen. Wij hopen dus ook op uw actie van de provinciale politiek op dit punt.

Stug vasthouden aan het gemaakte plan is niet verstandig, zeker niet als door gewijzigde omstandigheden, nieuwe inzichten en ongelukkige acties de doelstellingen van het plan niet meer gerealiseerd worden. Je kunt dan wel snel de ladder willen opklimmen, maar de ladder staat inmiddels tegen de verkeerde muur. Herbezinning is dan op zijn plaats.

Groencompensatie GOL: anders dan vereist onvoldoende instandhouding natuur

Doel wetgeving is helder, tenminste compenseren daar waar schade wordt opgelopen

In geval er tot kap van vergunning plichtige bomen of bosschages wordt overgegaan zijn er wettelijke regels en lokale verordeningen waaraan men is gehouden. Kap moet in deze gevallen leiden tot herplant op dezelfde plaats of groencompensatie op een andere plaats. Het doel van de wetten en verordeningen is natuurlijk de natuur in stand te houden, ook als er soms ingrepen vereist zijn.
Duidelijke wetten en regels waaraan iedereen zich te houden heeft, dus ook de overheden zelf, zeker in de wetenschap dat één van de pijlers van het GOL natuurontwikkeling is!

Geen overzicht wat er gekapt wordt.

In het geval van het GOL gaat het op veel punten mis met deze groencompensatie. Ten eerste zijn de aanvragen door de provincie buitengewoon gefragmenteerd, mede waardoor het voor de verlener (de gemeente) en voor burgers en belanghebbenden erg ingewikkeld is om een overzicht te hebben wat er gekapt gaat worden en welke compensatie vereist is.
Te kappen percelen worden verdeeld over verschillende vergunningen en binnen vergunningen over verschillende vakken. Vergunningen van aansluitende percelen worden dan ook nog in de tijd verspreid aangevraagd.
De overheden lijken zelf geen regie meer te hebben, want kunnen ons en andere belangengroepen nu al maanden geen opgave geven van hetgeen gekapt gaat worden.

Verlening voldoet niet aan wettelijke en lokale vereisten

De Wet Natuurbescherming vereist dat niet alleen individueel vergunning plichtige bomen gecompenseerd worden maar ook bomen en bosschages die onderdeel zijn van een laanbeplanting van 20 bomen of meer of bosschages die onderdeel zijn van een bos of bosschage van 10 are of meer. Ook als er sprake is van gedeeltelijke kap van zo’n laanbeplanting en bosschage.
Wij zien dat er bij de verleende vergunningen veel te weinig compensatie wordt opgelegd door de verlener, de gemeente Heusden.

In geval van kap binnen de Groenstructuur Gemeente Heusden moet bovendien vooraf een duidelijk groencompensatieplan te zijn voordat er een vergunning afgegeven kan worden. Als er niet eens bekend is hoeveel er gecompenseerd moet worden is het natuurlijk duidelijk dat aan deze voorwaarde niet wordt voldaan.

Eisen voorwaardelijke verplichting ontbreekt

In het Provinciaal Inpassing Plan van het GOL Oost zijn in de Regels zogenaamde voorwaardelijke verplichtingen gedefinieerd. Zonder de toepassing van de voorwaarde mag het plan niet ten uitvoer worden gebracht.
Artikel 5.3.3 geeft aan dat de te kappen laanbeplanting langs de Engelenseweg naar de Meliestraat niet gekapt mag worden, zonder dat deze teruggeplant wordt. De eis ontbreekt in de vergunning. Maar inmiddels kan volgens de provincie ook niet meer voldaan worden als gevolg van instructies van leidingenbeheer.
Artikel 5.3.4 geeft aan dat voorafgaand aan de kap langs de oostkant van de Gemeint vleermuizenschermen geplaatst moeten worden en dat deze moeten blijven staan totdat de bomen teruggeplant zijn een een bepaalde diameter en hoogte hebben. Ook deze voorwaardelijke eis ontbreekt in de verleende vergunning.

Zeer gebrekkige communicatie kapvergunningen

Als al eerder aangegeven is de communicatie van de gemeente ten aanzien van de kapvergunningen een compleet zoekplaatje, waar zelfs de eigen ambtenaren niet meer uitkomen. De verplichte locatieaanduiding van de kapvergunning ontbreekt, alleen de vergunningplichtige bomen worden aangekondigd ipv alle vergunningplichtige houtopstanden. Zo kondigt de gemeente in een vergunning 59 bomen aan, terwijl er 10.000 m2 aan bomen en bosschage wordt gekapt en alleen al in één van de vele vakken al 170 bomen worden geteld. Deze gebrekkige communicatie is onderdeel van onze procedure bij de rechtbank.

Veranderende omstandigheden na het verlenen van de kapvergunning

De opnames van het Flora en Fauna onderzoek waarop de gemeente zich baseert zijn inmiddels 4,5 tot 8 jaar oud. Dat is moeilijk nog actueel te noemen. Maar ook andere omstandigheden zijn gewijzigd: zo is sinds de beoordeling van de aanvraag de situatie van het bosschage tussen Voordijk en wiel sterk gewijzigd door de verkoop van gronden. (Verkoop als bekend in tegenspraak met het beleid in het Groenstructuurplan.) Zo ook de mededeling na verlening dat de bomen op de Engelense weg niet teruggeplaatst kunnen worden.

Verzoek tot intrekking van alle kapvergunningen in het kader van het GOL

Samen met drie andere organisaties Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden, Van Gol naar Beter, Federatie Behoudt de Langstraatspoorbruggen) heeft Het Vlijmens Lint daarom een formeel verzoek neergelegd bij de Gemeente Heusden om alle vergunningen in het kader van het GOL in te trekken. Wij wachten de reactie van de gemeente verder af en zeggen: Kap de Kap!

Fractie GroenLinks/PvdA stelt vragen over integratie HoWaBo 2 in GOL

Naar aanleiding van berichten in de gemeenteraad over de extra waterbergingsopgave heeft de fractie van GroenLinks/PvdA in de gemeenteraad direct al vragen gesteld welke mogelijke consequenties dat zou kunnen hebben voor wat betreft de ecologische verbindingszone, de ligging van de compartimentskades, de ligging van de Bossche Sloot en de kap en verwijdering van bosschages.

Omdat een aantal antwoorden toch niet bevredigend waren heeft de fractie bij monde van Marjo Stevens daarop vervolg vragen gesteld in een zogenaamde artikel 43 procedure. Deze vragen zijn hier te lezen.

Wij zijn blij dat de fractie kritische vragen stelt om onnodige schade aan ons landschap te voorkomen en dubbele kosten te vermijden.

Geluid- en zicht overlast nieuwe randweg voor Engelermeer beperken

De nieuwe randweg met meer dan 12.000 autobewegingen per dag komt direct aan de westkant van het Engelermeer te liggen. Dat gaat dus veel geluid- en zichtoverlast opleveren voor de recreanten (wandelaars en badgasten) en de natuur op het Engelermeer. Met de gebruikelijke zuidwestenwind zal het geluid van deze auto’s over het water tot ver in het natuurgebied dragen.

Nieuwe randweg en fietspad liggen direct ten westen van het Engelermeer.
Eenvoudige oplossingen mogelijk om geluid- en zichtoverlast te verminderen

Het Vlijmens Lint heeft de Provincie daarom verschillende suggesties gedaan om dit probleem niet te laten ontstaan, althans fors te verminderen. Wij stellen voor het geplande fietspad verhoogd te realiseren zodat er een dijk ontstaat tussen de nieuwe randweg en het Engelermeer. Voorts zouden wij graag zien dat de randweg zelf ook een halve meter diep wordt weggelegd, dat is ook beter voor het natuurgebied westelijk van de randweg. Dat is ook veel beter voor de fauna in het westelijk gelegen natte natuurdriehoek.
Deze ideeën worden ook gesteund door IVN ‘s-Hertogenbosch en de Natuur-en Milieuvereniging Gemeente Heusden. Het Vlijmens Lint zal ook de gemeenteraad van ‘s-Hertogenbosch benaderen om vragen te stellen over de wijze van aanleg van de randweg en fietspad.

De randweg was in de eerdere plannen bestempeld als compartimentskade tussen het wateropslag compartiment HoWaBo van de Biessertpolder en die van het Engelermeer. Waterschap en Provincie lijken het PIP op dit punt te hebben aangepast, want geven nu aan dat de noordelijke Gemeint daarvoor is aangewezen. En dat zou zou tot gevolg kunnen hebben dat 30 volwassen bomen in rijbeplanting westelijk van de Gemeint onnodig gekapt zouden moeten worden, waarvoor inmiddels inderdaad een kapvergunning voor is verleend. Het Vlijmens Lint maakt daartegen bezwaar: zie onder andere Kap de Kap

PIP Oost pagina 166: “De nieuwe randweg Vlijmen zal als compartimenteringskade fungeren, in plaats van De Gemeint. Binnen het project GOL wordt de barrièrewerking van De Gemeint opgeheven, zodat het gebied tussen De Gemeint en de nieuwe compartimenteringskade onderdeel blijft uitmaken van HoWaBo.”

Wij hebben op 25 april via de griffie een bericht gestuurd naar de Gemeenteraad ‘s-Hertogenbosch met betrekking tot deze problematiek. Met het verzoek dat als de raad met ons van mening dat het de moeite waard is om het geluidsniveau van de randweg (het verlengde van de Bossche randweg) te reduceren en de waterbergende capaciteit voor de Hoogwateraanpak ’s-Hertogenbosch te vergroten, het college te verzoeken hierop actie te nemen. Wij zijn benieuwd naar de reacties uit de raad van ‘s-Hertogenbosch.